Bal arılarındaki viral enfeksiyonlar aricilar tarafından çok tanınamayabiliyor. Bal arısı virüsleri dokulara ve hücrelere zarar vererek arı gelişimini ve ömrünü etkiler. Enfekte arılarda genellikle gelişme geriliği, deforme kanatlar ve karınlar, renk değişikliği, titreme, felç ve erken ölüm gibi bulgular görülür.
Bal arılarına viral enfeksiyonlar çeşitli yollarla bulaşabilir. Bunlar;
Varroa akarları: Deforme Kanat ve Akut Arı Felci gibi virüsleri bulaştırabilirler.
Kirlenmiş Gıdalar: Virüsler, kovanda depolanan enfekte polen, nektar ve arı ekmeği (polen, bal ve arı tükürük enzimleri karışımı) yoluyla geçebilir.
Sürüklenen arılar: Diğer kovanlardan gelen tarlacı arılar, potansiyel olarak virüs taşıyarak yeni bir kovana “sürüklenebilir”. Arı sürüklenmesi, bir koloniden gelen arıların başka bir koloninin kovanına girmesi ve üye olarak kabul edilmesiyle gerçekleşir. Özellikle gıda taşıyan arıların kabulü daha kolaydır.
Alet ve ekipman: Kullanılmış arıcı alet ve ekipmanları, uygun şekilde sterilize edilmezse virüs barındırabilir.
Daha düşük akar istilasına sahip güçlü koloni popülasyonları genellikle daha iyi virüs direncine sahiptir. Pestisitler, yetersiz beslenme ve polinasyon gibi stres faktörleri arı bağışıklığını baskılayabilir ve viral salgınlara sebep olabilir.
Virüsler, diğer patojenlere göre bal arılarının gizli düşmanlarıdır.
Nosema apis’in varlığı ve Varroa destructor akarlarıyla güçlü istilalar gibi başka enfeksiyöz ajanların varlığı viral hastalıkların klinik semptomlarini görülebilir hale getirir.
Virüslerin kolonilere etkileri:
Koloni düzeyinde infeksiyon: Akut arı felci virüsü (ABPV), Kaşmir arı virüsü (KBV), İsrail akut felç virüsü (IAPV), Siyah kralice virüsü (BQCV), Deforme kanat virüsü (DWV), Yavaş arı felci virüsü (SBPV), Lake Sinai virüsü 2 (LSV) gibi viral infeksiyonlar kolonilerde zayıflama hatta koloni çökmelerine neden olur.
KBV ve ABPV’nin şiddetli enfeksiyonu yetişkin arıların aşırı kaybına neden olur. Sonuç olarak, enfekte pupa ve larvaların ortaya çıkması ve genç yavrulara bakacak yetişkin eksikliği ile sonuçlanır.
Arı Yetiştirmenin Azalması: Bal arısı Kronik arı felci virüsü (CBPV) Tip I hastalığının başlıca semptomları titreyen kanatlar ve gövdeler, ataksi, daireler çizme, uçamama, yerde ve sürünme ve ölümdür. CBPV Tip II sendromunda göğüs ve karından siyaha dönme ve kılların çekilmesi, küçük-parlak-koyu renkli arılar ve son olarak aşırı felçli yetişkinlerin kaybı yer alır.
Arılarda Yetersiz Beslenme: Sacbrood virüsü (SBV) bal arısı kolonisinde polen toplanmasının azalması ve vitellogeninin daha az depolanması gibi besin değerinin azalmasına neden olur. Olgunlaşmamış arıların hormon seviyelerini arttırır ve erken yiyecek arama davranışına neden olur. Bal arılarında protein seviyesinin azalması, bağışıklık sistemlerini zayıflatır ve viral saldırılara karşı savunmasız hale getirir.
Beslenme performansına olumsuz etki: Varroa akarları bal arılarıyla beslenir ve konakçılarına yüksek konsantrasyonlarda virüs bulaştırır. Vücut ağırlığı kaybı, baskılanmış bağışıklık, kısa yaşam süresi ve azalan yiyecek arama kapasitesi gibi çeşitli değişikliklere neden olur.
DWV arıda beynin koku alma duyusunu kontrol eden bölgelerine saldırır ve bal arılarının yiyecek arama davranışı üzerinde olumsuz etki yapar.
Kraliçe arı üzerinde etkiler: DWV genç ve yetişkin kraliçeleri enfekte edebilir. Ancak genç olanlarda daha az yaygındır. Kraliçenin bağırsak, baş, yumurtalık ve yağlı gövdesini enfekte eder.Deforme kanatlar şeklinde klinik olarak görülebilen karakteristik hastalık belirtilerine neden olabilir.
Kraliçe yumurtalıklarında virüslerin yüksek kontaminasyonu nedeniyle yumurtalık dejenerasyonu meydana gelir ve kesedeki erkek üreme hücrelerinin ölümüne neden olabilir.
NOT.BU YAZI DOÇ.DR. EBRU BORUM dan alıntıdır.